Dit is één van onze favoriete hikes in de Vipava Vallei: prachtige natuur, Romeinse archeologie én een oorlogsmonument gecombineerd met uitzichten waar je geen genoeg van krijgt. En onverwachts een loslopende blije koe en stenen sculpturen bovenaan de heuvel.
Waar ligt Sveti Pavel?
De kerk van Sveti Pavel (Sint Paulus) ligt boven het dorp Vrtovin op de hellingen van de berg Čaven. De locatie kenmerkt zich door een weids plateau wat je niet verwacht boven de dichte begroeiing boven aan de flank van de Vipava Vallei. De heuvel ligt op 520 meter en vanaf ons rijd je in nog geen 10 minuten naar één van de vertrekpunten. Of maak er een dagtocht van en vertrek vanuit ons direct te voet!
Een rijke geschiedenis
Historische bronnen vermelden dat de heuvel al in de IJzertijd bewoond was en door de strategische ligging een toevluchtsoord voor de lokale bevolking is geweest.
Vanaf de 1e eeuw werd deze omgeving geregeld geplunderd en werd de bevolking gedwongen om hun nederzettingen te verlaten. De invasie van de Hunnen in de 5e eeuw, de Hongaarse plunderingen in de 10e eeuw, De Turkse invasies rond 1521… Deze heuvel veranderde van tijdelijke schuilplaats naar een veilige verblijfsplaats met versterkte muren, een kerk en voorzieningen. De resten van die muur zijn tot op de dag van vandaag zichtbaar en de kerk is na de Tweede Wereldoorlog opnieuw opgebouwd.
De flank van de vallei waar de heuvel aan ligt bevat veel natuurlijke waterbronnen, wat het daarmee een nog interessantere locatie maakte. Tijdens de wandeling kom je langs een opvallende watertoren van 11 meter hoog en deze toren wordt beschouwd als de hoogste Romeinse constructie in Slovenië. Het water werd vanuit de toren via steile treden over de rotsachtige zuidelijke rand aangevoerd. Om je een indruk te geven van hoe het er toen uitzag, heeft Vipavska Dolina een reconstructie video gemaakt. Deze is te bekijken op Youtube.
Er schijnt al in de 3e eeuw een kapel te hebben gestaan op de plek van het oude fort en waar nu de kerk staat. De plaatselijke bewoners hebben na de Tweede Wereldoorlog de Sint-Pauluskerk gebouwd als eerbetoon aan de oorlogsslachtoffers uit de Vipava vallei.
Het uitzicht
Het uitzicht op de Vipava vallei is verbluffend mooi. Op heldere dagen zie je de hele vallei, het stuwmeer Vogrscek en zelfs de Adriatische Zee. Er zijn veel fijne plekken om te picknicken en weg te dromen.
De wandeling in detail
De wandeling kun je vanaf verschillende punten starten. Je kunt vertrekken vanuit het dorp Vrtovin en parkeren bij de plaatselijke school of bij het kerkhof. Twee paden naar Sveti Pavel beginnen bij het schoolgebouw. Of je vertrekt vanaf het kerkhof bij het dorp Malovše en volgt daar de weg omhoog. Daar parkeren wij meestal. Een deel van de route gaat door gebieden waar koeien of geiten grazen, een fantastische plek om hier als dier to mogen grazen. Deze gebieden verplaatsen geregeld, maar herken je aan de stokken of provisorisch hekwerk waar je als wandelaar doorheen mag. Maar sluit het weer goed af als je er doorheen bent!
Volg de bordjes “sv. Pavel”. De paden variëren van verhard tot onverhard en op het einde bereik je de goed onderhouden terrasweiden onder de kerk. Volg een nauwelijks zichtbaar voetpad recht omhoog over de weiden en je komt vanzelf op het plateau met de kerk, de beelden en het uitzichtpunt. Verwacht geen uitgebreide bewegwijzering, dus houdt Google Maps bij de hand.
Goed om te weten
- Moeilijkheidsgraad: gemiddeld tot pittig – afhankelijk van de gekozen route. Stevige schoenen zijn een aanrader vanwege het onregelmatige terrein. Hoogte top: 520 m. Hoogteverschil: 360 m. Het pad is af en toe steil, met een mix van onverharde paden en voetpaden.
- Route: Op Komoot vind je een basis route die makkelijk uit te breiden is.
- Duur: Tot de kerk met tussendoor een korte stop is ruim 1 uur wandelen. Terug gaat iets sneller. Dus reken op ongeveer 3 uur als je boven ook nog van het uitzicht wilt genieten met een picknick.
- Beste seizoen:
- Lente en herfst zijn ideaal: koeler weer, heldere vergezichten.
- De zomer kan warm zijn in de vallei, maar op het plateau waait vaak een frisse wind.
- Weer & wind: De vallei kan winderig zijn; neem altijd een extra laag mee, ook als het beneden in de vallei warm is.
- Water & snacks: neem voldoende mee, onderweg kom je niets tegen. Ook in de dorpen zijn niet veel voorzieningen.
- Parkeren: De wandeling vertrekt vanuit verschillende punten. Of je vertrekt vanuit het dorp Vrtovin en parkeert bij de plaatselijke school of bij het kerkhof. Twee paden naar Sveti Pavel beginnen bij het schoolgebouw. Of je vertrekt vanaf de parkeerplaats bij het kerkhof van Malovše en volgt daar de weg omhoog. Daar parkeren wij meestal. Veel plezier!